Guida d'identificacion de macroinvertebrats aquatics

Es macroinvertebrats que trobam en un tram deth riu son bioindicadors dera qualitat der ecosistèma. Es critèris basics tà reconéisher er estat deth riu son:

Estat excellent: Trobam ua grana varietat d'organismes, damb diferents formes corporaus e estratègies de vida. Era majoria des bèsties qu'apareishen en aguesta guida i son presentes. I a diferenti grops de efemeroptèrs, plecoptèrs e tricoptèrs, maugrat que bèri uns son tolerants ara degradacion deth miei. Era abondància d'ua madeisha espècia non mèrque necessàriament un bon estat. D'un aute costat, se pòden trobar larves de mès d'ua espècia d'escarabats aquatics, damb diferentes grossors e longades.

Estat mediòcre: Eth nombre totau de grops diferenti disminuís quan creish eth grad de degradacion. En un lòc mediòcre trobam de dus tèrci ara mitat de grops qu'en un lòc bon. Eth cambi principau ei que trobam fòrça mens plecoptèrs. Es efemeroptèrs i son, mès tanben damb mens varietat e damb màger abondància dera família des baetids. I a tricoptèrs des grops mès tolerants. Era proporcion de vèrmes e simulids creish. Encara i pòden auer escarabats e quauqui molluscs.

Estat dolent: Eth nombre totau de grops diferenti ei molt baish. Era major part son organismes de còs trende com ara larves de diptèrs (mosquits) e vèrmes. En lòcs fòrça degradadi i a sangsugues. Non se tròben plecoptèrs, e es solets efemeroptèrs son es baetids. I pòden auer tricoptèrs, mès sonque deth tipe fòrça tolerant. I pòt auer un solet tipe de bèstia fòrça dominanta. En generau, es organismes son de mesura mès petita qu'en lòcs boni.

S'ètz interessadi en participar ena proteccion dera qualitat des rius, i a hilats de volontariat ambientau que recuelhen, entre d'autes dades, informacion sus es macroinvertebrats en diuèrsi lòcs entà calcular indèxs de qualitat e hèr avaloracions der estat generau des rius.


Efemeroptèrs

Es adults an ua vida plan efemèra, d'un o dus dies. Es larves an brànquies lateraus en abdomèn. Toti es qu'an tres coes son efemeroptèrs, mès n'i a quauqu'uns damb dues coes. Son boni nadadors, e se botgen coma daufins. Ua des familhes d'efemeroptèrs tipics deth riu ei era des heptagenids, que son de forma aplanida, çò que les permet víuer dessús de pèires en lòcs damb corrent rapida sense èster rossegadi. Les agraden es brots trendi e non tolèren era acidesa. Es baetids son ua família plan resistenta. Fòrça baetids an dues coes, encara que n'i a bèth un que n'a tres, qu'en quaussevolh cas se reconeishen peth sòn aspècte mès cilindric e soent son mès petiti.


Plecoptèrs

S'assemblen as efemeroptèrs, mès se distinguissen peth sòn aspècte mès robust e per auer dues coes. Quauqu'uns son depredadors de d'auti invertebrats. Son grani e an fòrtes maishères. Es plecoptèrs non tolèren era manca d'oxigèn e per açò son boni bioindicadors de que i a fòrça matèria organica en riu. Aguesta matèria organica proven abituaument dera contaminacion per aigües residuaus. Per açò era diversitat des plecoptèrs baishe rapidament damb es prumèrs signes d'afectacion umana.


Tricoptèrs

Maugrat que n'i a bèth un de vida liura (com eth dera illustracion ena dreta), fòrça tricoptèrs se caracterizen perque es larves construïssen un estug qu'ei com ua sòrta de "casa" hèta damb peiretes, sable, branquilhons o huelhetes. Rossèguen er estug entà poder-se amagar melhor dauant des depredadors (peishi). Quan ei hèta de peiretes les servís tà guanhar pes e qu'eth corrent non les rossègue riu enjós. Son de moviments lents, e tà neurir-se son trituradors o brostejadors de matèria vegetau. Es de vida liura generaument son predadors. Son bioindicadors d'aigües permanentes, e son particularament abondants enes rius, des de corrent lenta a rapida. I a famílies tolerantes e d'autes sensibles as afectacions umanes.


Escarabats de riu (coleoptèrs)

Ua des famílies mès comunes enes rius son es elmids. Son especiaument adaptadi tà agarrar-se as pèires lises en corrents rapids. Ena aigua trobam autant larves coma adults. Son petiti e fosqui, e per açò pòden èster un shinhau dificiles de veir. An ua alimentacion plan variada.


Larves de mosquits (diptèrs)

I a moltes espècies de mosquits mès es tres principaus grops de famílies son quironomids, simulids e tipulids.


Quironomids

Son abondanti mès generaument petiti e de mau veir. An forma de C e se botgen retorcent-se coma en espasmes. Quauqu'uns son vermelhi perque an ua emoglobina especiau que les permet sobrevíuer quan i a pòc oxigèn, e per açò tolèren situacions de fòrta contaminacion. Soent s'agarren a detritus damb es sues pautetes.


Simulids

Es larves de simulids son trendes, e damb ua forma que s'estretís ena mitat deth còs. Se fixen en substrat, s'estimen mès sediments trendi. Es pupes construïssen ues proteccions damb forma semi-conica dessús de substrats durs.


Tipulids

Es larves de tipulid an un aspècte gròs e trende, sense pautes mès damb uns "tentaculs" plan cuerti en un extrèm. Son detritivòrs e se tròben soent enes rius.


Libellules (odonats)

Son d'aigües tranquilles. Autant es larves com es adults son depredadors de d'auti invertebrats, e tanben des larves de petiti vertebrats coma es cabidornats. Es odonats s'assòcien a vegetacion aquatica, a on s'amaguen tà suspréner es sues preses e a on es femelhes i hèn es ueus.


Vèrmes

Es nematòdes (a), oligoquets (b) e es planàries (c) son propiament vèrmes, e non s'an de confóner damb es larves de còs trende de diptèrs, per exemple, que non son vèrmes. Es nematòdes e oligoquets son longui e prims e s'encargòlhen coma es sèrps. Aguestes bèsties non an pautes ne apendixs


Molluscs

N'i a en forma de cargolhina e de petita alapeda. Mingen e augues que graten de dessús des pèires. Son indicadors d'aigües alcalines, jà que les cau calci entà hèr es sues clòsques.


Crustacèus

Podem trobar anfipòdes (esquèrra) e isopòdes (dreta). Es anfipòdes son nadadors plan rapids que semblen petites gambes. An fòrça apendixs e un aspècte pelut. Es isopòdes son coma porquets de Sant Antòni o vèrmes de bòla aquatics, e se tròben normaument rossegant-se entre era huelharaca depositada en riu. Aguestes bestiòtes se tròben en proporcions fòrça nautes en lòcs fòrça degradadi

Aguesta guida ei ua adaptacion dera Field Guide to Freshwaters Invertebrates de Leska S. Fore, damb illustracions d'Annabel Wildrick, e damb contenguts pròpis hijudi.
Mès informacion en aguest article.