Estanho d'Escunhau

Itinerari de 10 km i 795 m de desnivell per pista (30-45 min en cotxe, anada), seguit de 1.8 km i 200 m de desnivell a peu (30-45 min, anada), per acabar amb un circuit (1 km) al voltant de l'Estanho d'Escunhau. La pista és de terra i està en bon estat, tret d'algun pas concret. Amb molta precaució és possible fer-la amb un cotxe que no sigui 4x4. El camí a peu és un sender força ben marcat, sense dificultat i amb un pendent moderat. L'itinerari és adequat per a qualsevol persona amb un mínim de forma física. L'Estanho d'Escunhau está situat sota unes escarpades parets de roca calcària, amb formes erosives peculiars, com ara l'avenc per on l'estany desaigua. La seva característica principal és l'abundància de diverses plantes aquàtiques, que es poden distingir des de les vores, i que arriben al màxim desenvolupament a partir de mitjans d'agost .




POIE01

Avaloracion mieja 4 (1 vòta)

Hònt des Audèths

Era Hònt des Audèths se tròbe en un costat dera pista, pòc abans d’arribar en Prat dera Lana. Era òbra de pèira dera hònt ei recenta, der an 1990 segontes cònste ena placa que i a dessús deth canèth dera hònt.

Es sorses son ua manifestacion dera aigua que circule de manèra sosterranha. Era composicion quimica dera aigua ven determinada peth tipe de ròca damb era quau a estat en contacte dejós de tèrra, e des saus qu'era ròca libère. En tot atier ara sua composicion quimica se pòt hèr ua classificacion dera aigua des sorses (entà veir eth sistèma de classificacion clicatz ací).

En cas d’aguesta hònt, ei ua aigua de mineralizacion febla, qu'indique qu'eth temps de contacte dera aigua damb era ròca a estat breu, e/o qu'es ròques damb es qu'a interactuat son pòc solubles.

Enes diagrames de classificacion dera quimica dera aigua, era Hònt des Audèths se place ena següenta posicion:

Era aigua ei donc de tipe bicarbonatada calcica, qu'indique qu'es ròques damb qué a estat en contacte son de tipe calcari. Efectivament, ena zòna a on se tròbe era hònt abonden es marmes.




POIE02

Avaloracion mieja 4.5 (4 vòts)

Barranc deth Malh Nere

Des d’aguest punt, guardant tar oèst (ara dreta se vam de pujada), podem veir un barranc damb colors vermelhosi. Aguest color vermelh ei causat peth hèr depositat dessús des pèires. Eth hèr se dissòlv ena aigua enes zònes mès nautes, a on se met en contacte damb es ròques que contien eth metau. Mès quan era aigua circule enjós, es sues propietats quimiques pòden cambiar: pòt oxigenar-se, o pèrder acidesa, o pòt baishar era concentracion de matèria organica dissolvuda que reten eth hèr. En aguesta naua situacion, eth hèr s’oxide, se torne insoluble e precipite.

Era fòto aeriana que i a mès enjós permet veir aguest procès ath long de tot eth barranc. Eth punt e era flècha ròses mèrquen era posicion actuau e era zòna baisha deth barranc que vedem des d’ací. Era flècha blua mèrque eth recorrut dera aigua des d’ua zòna de mojanquèr (a on es condicions quimiques pòden èster favorables tara dissolucion deth hèr) cap ara part nauta deth barranc. En vermelh (eth color s’a exagerat) se ven es zònes deth barranc a on i a precipitats de hèr.




POIE03

Avaloracion mieja 5 (2 vòts)

Estanho d'Escunhau

Des d'ací auem ua bona panoramica der Estanho d'Escunhau e deth sòn bacin.

Entà saber-ne mès dera composicion des ròques, guardatz ací dejós era imatge interactiva 1 .

Entà conéisher es caracteristiques generaus deth bacin e der estanh, guardatz ací dejós era imatge interactiva 2.

Entà conéisher es principaus caracteristiques fisicoquimiques ambientaus der estanh, clicatz ací




POIE04

Bassa ena vòra N

Aguesta zòna der estanh ei mès lèu ua bassa separada dera cubeta principau der estanh. A ua prigondor de sonque 50 cm, e en centre creishen ues masses d’ua planta de huelhes estretes e alongades. Ei ua des espècies de cabelhs d’aigua, o potamogeton, que trobam enes Pirenèus (tà conéisher es plantes aquatiques que creishen enes estanhs pirenencs, clicatz ací). Vistes des de dehòra an aguest aspècte:

A diferéncia dera rèsta der estanh, es plantes creishen ena zòna centrau dera bassa. En cambi, en estanh era zòna centrau ei massa prigonda entà qué i poguen víuer es plantes, e per aquerò les trapam enes bòrds. Eth tractament deth color ena fòto aeriana der estanh permet destacar, en colors verdi mès ludents, es zònes a on arraïtzen es plantes aquatiques:

Comprovam tanben qu'ena vòra sud (part inferiora dera fòto) abonden mens es plantes. Aguesta vòra ei dejós des malhs e pales arribentes, a on soent i baishen lauegi e lits de tèrra qu'arriben en estanh. Per açò eth litorau ei plan arribent e rocassut, pòc adequat entà qu'es plantes arraïtzen.

Ara seguida haram eth torn ar estanh, en tot descorbir es caracteristiques de cada zòna deth litorau e es plantes que i viuen.




POIE05

Avaloracion mieja 5 (1 vòta)

Ua dusau espècia de cabelh d'aigua

En aguesta zòna der estanh trobam ua dusau espècia de cabelh d’aigua. A un color verd mès viu e es huelhes plan mès amples. Creish en lòcs de mès prigondor qu'es de huelhes estretes, entre 1 e 2 mètres. Er aspècte des de dehòra dera aigua ei aguest:

Entà conéisher mès plantes aquatiques que viuen enes estanhs pirenencs clicatz ací




POIE06

Avaloracion mieja 5 (1 vòta)

Sparganum

En aguest punt podem veir sparganum. Son pòc abondosi en aguest estanh, e aguest ei un des pògui endrets a on viuen. Es sparganum an ues huelhes primes e plan longues, pòden arténher diuèrsi mètres, e flòten dessús dera superfícia dera aigua.

Entà conéisher mès plantes aquatiques que viuen enes estanhs pirenencs clicatz ací




POIE07

Chares

En aquesta zòna eth litorau càmbie. Dempús des sparganum, auem vorejat ua zòna plan rocassuda e arribenta, a on non i a plantes, e ara auem arribat en ua petita baia damb ua plataforma de pòca prigondor a on creish un prat de chares (boticoa, equisetum). Es chares son algues, a diferéncia dera rèsta de plantes aquatiques que trapam, en realitat són plantes terrestres que s’an adaptat a víuer ena aigua. An ua sòrta de tija ath torn dera quau ne gessen fausses huelhetes agropades ath madeish nivèu, o verticillis. Formen ues mates que tapissen eth hons.

Entà conéisher mès plantes aquatiques que viuen enes estanhs pirenencs clicatz ací




POIE08

Avaloracion mieja 4 (1 vòta)

Eth gorg de desguàs

Er estanh desaigüe en aguest punt cap a un gorg. Aguesti potzi son formacions tipiques des ròques calcàries, coma es que formen es parets que barren er estanh per aguest costat. Era aigua de ploja conten CO2 atmosferic, que li da acidesa. Quan era aigua còle pes henerècles dissòlv pòc a pòc er interior dera ròca calcària, qu'ei plan sensibla ar acid, e atau excave galeries. Es galeries pòden arribar a enhonsar-se e dar lòc a un engolidor, per a on entre era aigua que circule per dejós de tèrra. D'aguest tipe d’erosion sosteranha se'n ditz erosion karstica.

En aguest punt se bastic ua renclusa entà hèr a pujar eth nivèu d’aigua der estanh, mès era aigua còle entre es pèires e eth nivèu se manten per dejós dera renclusa.

Aguesta aigua arribe en un gran sistèma de còves, eth sistèma de Bargadèra, qu'ei era cavitat de major desnivèu de Catalonha damb -571 mètres. Ua des boques dera còva ei a uns 85 mètres per dessús d'a on mos trobam ara.




POIE09

Volantins

En acabar de passar era renclusa e pujar un shinhau entà superar ua acumulacion de ròques que barre eth pas, tornam tara vòra a on i a ua pèira que forme ua petita peninsula qu'ei un bon punt entà descorbir dessús dera aigua ua naua planta aquatica, que creish ací entre es dues espècies de cabelhs d'aigua que ja auem vist. Son es volantins. Se reconeishen perqué formen ua sòrta de plumalhs de huelhes d’un color brun vermelhós. Eth sòn nòm scientífic, Myriophyllum, vò díder “qu'a milèrs de branques” e hè referéncia ad aguesti plumalhs.

Entà conéisher mès plantes aquatiques que viuen enes estanhs pirenencs clicatz ací




POIE10

Ua lit de pèires que modifique eth litorau

Era part dera còsta a on mos trobam a estat modificada pera acumulacion de pèires. Ena fòto aeriana se pòt veir (mercat en faus color) com es fragments de pèira, que vien de dues zònes de ròca exposada plaçades per dessús der estanh, ròden enjós e se depositen damb forma de ventalh ena vòra. Aguest depòsit entre laguens dera aigua, e atau se forme un litorau plan rocalhut e fòrça arribent, a on es plantes non pòden arraïtzar.




POIE11

Un tresau cabelh d'aigua

En aguest punt podem veir encara ua tresau espècia de cabelh d'aigua, damb ua huelha d’amplada intermieja entre es autes dues. Ei era qu'apareish ena part inferiora dera fòto. En aguest costat der estanh era vegetacion aquatica ei mès variada qu'en tròç qu'auem recorrut prumèr. Podem apreciar qu'ací i a ua riba mès ampla, fòrça planèra damb ua prigondor de mens d’un parelh de mètres, un abitat mès apropiat entàs plantes aquatiques.

Entà conéisher mès plantes aquatiques que viuen enes estanhs pirenencs clicatz ací




POIE12

Avaloracion mieja 5 (1 vòta)

Era distribucion des plantes aquatiques segontes era prigondor

Era part deth litorau que recorrem ara ei sense dobte era que presente ua vegetacion mès ben desvolopada, tant per çò que hè ara extension cubèrta de plantes com pera sua diversitat. En quauqui punts se pòt observar com es tres plantes dominantes se dispòsen en franges segontes era prigondor, atau coma mòstre era fòto. Enes zònes mès pòc prigondes trobam eth cabelh d’aigua de huelha mès estreta, de color verd amortat. Darrèr, enes zònes intermieges, i a eth cabelh d’aigua de huelha ampla, de color verd mès viu. E darrèr de tot, enes zònes mès prigondes, trobam es volantins, de color fosc.

Entà conéisher mès plantes aquatiques que viuen enes estanhs pirenencs clicatz ací

E mos adreçam entath darrèr punt deth recorrut. Aprofitatz entà observar ras deth bòrd e veiratz que non se ven cabidornats ena aigua!




POIE13

Avaloracion mieja 5 (1 vòta)

Callitrique

Tancam eth circuit e tornam entara bassa, tà ua zòna fòrça caushigada pes vaques. Se mos apropam mos podem trobar eth callitrique, ua petita planteta damb huelhes de color verd ludent que se dispòsen en forma de roseta o estrelha. Aguesta planta ei tipica des lòcs freqüentats peth bestiar.

Tà conéisher mès plantes aquatiques que viuen enes estanhs pirenencs clicatz ací

E era auta causa que podem veir son cabidornats. Perqué les trobam ací e non ena rèsta der estanh? Era rason ei qu'en estanh i a trueites, que se mingen es cabidornats. Es trueites (e d'auti peishi) non son abitants naturaus des estanhs. En fòrça cassi an estat introdusides pera man umana. Com que son predadors voraci que mingen larves d’anfibis, aguesti an desapareishut de fòrça estanhs, damb era conseqüenta pèrta de biodiversitat. Açò includís bères espècies endemiques (ei a díder, que non se tròben enlòc mès deth mon) d’anfibis, com ara eth triton pirenenc. Es anfibis tròben refugi enes petites basses a on non i viuen es peishi.

Entà saber mès des peishi clicatz ací.

Entà saber mès des anfibis, clicatz ací..

Ara que ja coneishem er estanh per dehòra podem anar a veir coma ei per laguens, de manèra virtuau, damb aguest vidèo-clip.




WPE01

Avaloracion mieja 3 (3 vòts)

Entrada en Escunhau pera gessuda dera dreta dera rotonda ena C-28 (km 26, de Vielha direccion tara Bonaigua), e pujada entath cap deth pòble pes carrèrs principaus de Santa Anna e Sant Père, enquiara glèisa de Sant Pèir (0.37 km, desnivèu 26 m).



WPE02

Inici dera pista darrèr dera glèisa, cap ara esquèrra, enquiath horcalh de Casarilh (0.2 km, desnivèu 20 m).



wpE03

Préner eth camin que va tara dreta e seguir pera pista. Dempús d’un marrèc fòrça barrat e ua ziga-zaga (prumèr esquèrra e dempús dreta), trobam un nau horcalh (0.36 km, desnivèu 32 m).



wpE04

Seguir dret e deishar era pista que va tara esquèrra, enquiath propèr marrèc fòrça barrat (1.2 km, desnivèu 93 m).



wpE05

Avaloracion mieja 3 (1 vòta)

Completar eth marrèc ena esquèrra e deishar era pista que se’n va cap ara dreta. Passar un nau marrèc barrat e continuar enquiara propèra desviacion (2.7 km, desnivèu 139 m).



wpE06

Avaloracion mieja 4 (1 vòta)

Continuar dret, deishant eth camin dera dreta. Seguir era pista, sense trobar cap aute horcalh, enquiara Pleta dera Lana (5.7 km, desnivèu 485 m).



wpE07

Aparcar eth coche e continuar a pè ena madeisha direccion que viégem, peth sendèr que ges des dera tanca ena paret de pèira qu'ei ath dauant, enquia arribar a on eth sendèr cròtze eth riu (0.3 km, desnivèu 20 m).



wpE08

Crotzar eth riu e seguir eth sendèr senhalat, enquia arribar en pletiu a on se trape era Cabana d’Estanho. Entornejar eth pletiu pera esquèrra (eth camin se pèrd en bèth moment) enquia arribar en un riuet qu’ei en costat oposat. Seguir pera esquèrra deth riuet ensús, enquiath coret que barre er estanh (1.5 km, desnivèu 203 m).



wpE9-final

Avaloracion mieja 3.5 (2 vòts)

Baishar tar estanh e recórrer eth bòrd començant peth costat dret (torna a clicar era icòna entà accedir ath punt d’interès).